23
Analiza zdjęć satelitarnych
Poniedziałek, marzec 23. 2009
Analiza zdjęć satelitarnych dla obszaru Sudetów, wykonana przez warszawski Instytut Geologiczny na zlecenie „Balneoprojektu". Stwierdzono, że istnieje bezpośredni związek fotolineamentów, odczytanych ze zdjęć Landsata, z warunkami występowania wód podziemnych (często w tym regionie zmineralizowanych). A w miejscach przecina
nia się fotolineamentów występuje podwyższony wydatek wody w znanych już źródłach.
Na Wyżynie Lubelskiej, z kolei, stwierdzono, że wzdłuż fotolineamentów satelitarnych występują anomalie wartości współczynnika filtracji, co ma duże znaczenie dla poszukiwań wód podziemnych.
Bez wątpienia trudniejszym zadaniem jest zbadanie tego rodzaju prawidłowości na obszarach o grubej pokrywie osadowej. Próbę taką podjęto między innymi w Polsce (J. Bażyński, M. Graniczny, M. Michalska, T. Michalski) dla okolicy jezior raduńskoostrzyckich. W związku z projektem podniesienia poziomu wody w jeziorach Pojezierza Kaszubskiego zaszła konieczność ukierunkowania szczegółowych badań hydrogeologicznych i geologicznoinżynierskich. Wyznaczono więc na podstawie obrazów z Landsatów, przekazanych w różnych porach roku (zróżnicowanie kąta padania promieni słonecznych zmienia czytelność elementów geologicznych), przebieg lineamentów. Dzięki wykonaniu licznych wierceń w tym rejonie, okazało się, że istnieje stosunkowo duża zbieżność między wzrostem miąższości warstw wodonośnych, a przebiegiem tych fotolineamentów. Badacze są przekonani, że analiza zdjęć satelitarnych, umożliwiając wstępne rozpoznanie budowy geologicznej, może pomóc w projektowaniu badań hydrogeologicznych.
Na przykład w rejonie Bełchatowa, M. Graniczny na podstawie zdjęć satelitarnych wydzielił wiele wskaźników rozpoznawczych, które mogą być wykorzystane do analizy hydrogeologicznej. Możliwe jest, na przykład, dokładne wyznaczenie obszarów den dolinnych, gdzie głębokość występowania wód gruntowych waha się od O do 2 m.
Zastosowanie do badań hydrogeologicznych satelitarnych zdjęć w podczerwieni narzuca się samo przez się. Na ich podstawie można wysnuwać wnioski na temat temperatury powierzchni Ziemi i powierzchni wody, a także oceniać względną wilgotność gleby, która nierzadko bywa wskaźnikiem różnych procesów hydrogeologicznych.
Szczególnie efektywna jest ta metoda dla ujawniania wypływu wód podziemnych do rzek, mórz i oceanów. Ponieważ temperatura wód podziemnych zwykleróżni się od temperatury wód rzecznych, na zdjęciach w podczerwieni wypływy wód podziemnych do rzek dzięki kontrastowi termicznemu uwidaczniają się w formie pierzastej (ciemny fototon na jasnym tle cieplejszych wód rzecznych). Zdjęcia ognisk takich zjawisk pozwalają wyznaczyć na lądzie tereny, gdzie wody podziemne można wykorzystać do celów gospodarczych.
Obrazy termiczne pomagają także w badaniach rejonów aktywnej działalności hydrotermalnej. Gorące źródła, gejzery, a także strefy płytkiej cyrkulacji wód termalnych wyraźnie rysują się na zdjęciach w tonach jasnych i szarych. Duże źródła termalne zaznaczają się jako białe plamy, a części obszaru z anomaliami temperaturowymi, wywołanymi przez płytko zalegające wody podziemne - jako szary fototon z różnymi odcieniami.
Przy rozszyfrowywaniu obrazów w podczerwieni możliwe jest zarejestrowanie nie tylko źródeł wód termalnych, ale i wypływów na powierzchnię zwykłych wód podziemnych, jeśli ich temperatura różni się od temperatury otoczenia. Sprzyjającą tego rodzaju obserwacjom porą roku jest zima, kiedy wypływy ciepłych podziemnych wód widoczne są bardzo wyraźnie na ogólnym tle ujemnych temperatur.
Obrazy termalne są niezwykle pomocne w badaniach strefy wiecznej zmarzliny, której reżym temperaturo
wy określony jest nierzadko procesami hydrogeologicznymi.
Duże nadzieje wiążą hydrogeologowie z obrazami satelitarnymi w mikrofalowym zakresie promieniowania. Zalety zdjęć mikrofalowych wynikają nie tylko z tego, że mikrofale można wykorzystywać niezależnie od warunków pogodowych, ale, jak wynika z teoretycznych obliczeń, dzięki ich nadzwyczajnej zdolności przenikania, można poszukiwać wód podziemnych na głębokości do 10 m.
Brak komentarzy.



Dodaj swój komentarz: